منظومه شمسی

مجله دلتا

سه شنبه ۲۴ شهریور ۰۵

معماهای حل نشده منظومه شمسی!

۱,۳۹۷ بازديد
پیشرفت علم در سال‌های اخیر به حدی گسترده و سریع بوده که شاید به نظر برسد انسان‌ها در حال رسیدن به اوج دانش خود هستند.
معما های حل نشده منظومه شمسی
ما نه درباره خود زمین و موجودات زنده روی آن، نه درباره سابقه خود، نه درباره منظومه شمسی و نه درباره کهکشان راه شیری و سایر کهکشان‌ها به نتیجه‌گیری قطعی نرسیده‌ایم و هنوز سال‌ها تا باز شدن قفل سوالات موجود راه پر پیچ و خم در پیش داریم. آنچه در ادامه خواهید خواند معما های حل نشده منظومه شمسی هستند. با مجله دلتا همراه باشید.

۱- میدان مغناطیسی خورشید

عامل اصلی ایجاد میدان‌های مغناطیسی در فیزیک، ذرات باردار هستند. برای مثال در مورد سیاره زمین، جریان ذرات باردار در لایه‌های درونی زمین باعث ایجاد میدان مغناطیسی و تبدیل شدن هسته زمین به یک قطب نمای بزرگ شده است که قطب مثبت آن به سمت قطب جنوب جغرافیایی زمین (و قطب منفی آن به سمت قطب شمال جغرافیایی زمین) است.
دانشمندان بر اساس مطالعات خود متوجه شده‌اند خورشید نیز دارای یک میدان مغناطیسی است که البته چندان عجیب نیست. خورشید از پلاسما تشکیل شده که حالت خاصی از گاز به حساب می‌آید که در آن الکترون‌ها و یون‌ها از هم جدا شده و آزادانه به حرکت می‌پردازند. با این که عامل اولیه برای ایجاد میدان مغناطیسی خورشید به این ترتیب فراهم شده، ساز و کار ایجاد این میدان هنوز ناشناخته است.
 
در واقع سوال کلیدی آن است که این میدان مغناطیسی روی سطح خورشید تشکیل می‌شود و یا همانند زمین در لایه‌های درونی آن وجود دارد؟ همچنین با توجه به لایه‌های متعدد روی خورشید، تاثیر هر یک از آن‌ها بر میدان مغناطیسی خورشید چگونه است؟ یافتن این پاسخ ها می تواند به درک بهتر ما از شراره‌های خورشیدی، شفق‌های قطبی و همچنین تابش‌های خورشیدی که بر فضانوردان در سیارات دیگر یا در ایستگاه فضایی بین المللی تاثیر گذارند کمک کند.

۲- شرایط خاص سیاره زهره

با وجود اینکه سیاره زهره به دلیل ابعاد حضور در محدوده قابل زیست خورشید (همان طور که زمین و مریخ نیز در همین بازه حضور دارند) همیشه به عنوان “خواهر دوقلوی زمین” شناخته می‌شود، تفاوت‌های آن با سایر سیارات منظومه شمسی باعث شده دانشمندان در توضیح بسیاری از رفتارهای آن ناتوان باشند. معدود مشاهدات از سیاره زهره نشان می‌دهد سطح آن همیشه مهمان طوفان‌های سهمگین هستند که تا سرعتی معادل ۳۰۰ کیلومتر در ساعت نیز برآورد می‌شوند و جو آن نیز به صورت دائمی شاهد اثر گلخانه‌ای است. در واقع غبار موجود در جو زهره باعث شده گرمای ورودی خورشید نتواند از سطح سیاره خارج شود و در نتیجه دمای میانگین روی سطح زهره به طور متوسط ۴۶۲ درجه سلسیوس باشد.
 
متخصصین می‌دانند دلیل بروز این اثر گلخانه‌ای دائمی وجود ۹۵ درصد دی اکسید کربن در جو زهره است؛ در حالی که دی اکسید کردن موجود در جو زمین تنها ۰.۰۴ درصد ارزیابی می‌شود. به نظر می‌رسد زهره نیز زمانی مانند زمین دارای آب مایع بوده اما به دلایل نامشخصی گرمای آن به اندازه ای زیاد شده که علاوه بر تبخیر تمامی آب روی سطح آن، دی اکسید کربن موجود در صخره‌ها و سنگ‌های آن آزاد شده‌اند.

۳- طوفان‌های اورانوس

در سال ۲۰۱۴ دانشمندان متوجه وجود طوفان‌های فوق العاده عظیمی از گاز متان بر روی سطح اورانوس شدند. پیش از این تصور می‌شد طوفان‌های ایجاد شده روی سیارات منظومه شمسی به دلیل اثرات خورشید بر روی آن‌ها است. اما این مورد با توجه به فاصله خورشید تا اورانوس و همچنین مقیاس بسیار بزرگ طوفان‌های سطح این سیاره درباره آن صادق نیست. از آنجا که هیچ منبع دیگری از انرژی برای ایجاد چنین طوفان‌هایی در منظومه شمسی وجود ندارد، دانشمندان پیش بینی می‌کنند منبع این انرژی در لایه‌های درونی اورانوس نهفته باشد.
معما های حل نشده منظومه شمسی
پیشنهاد مطالعه: مطلب تکنولوژی‌های ترسناک که جهان را تغییر خواهد داد! را مطالعه کنید.

یک دنباله دار عجیب به سرعت به سمت منظومه شمسی می آید!

۱,۳۹۵ بازديد
علم نجوم یکی از شگفت انگیزترین علوم طبیعت است و با تلاش دانشمندان، هر روزه دانش و اطلاعات بیشتری در این زمینه به دست می‌آید.
دنباله دار جدید

اخترشناسان به تازگی یک جرم بزرگ را در آسمان شناسایی کرده‌اند که از نواحی دور دست منظومه شمسی به سمت مرکز آن در حرکت است. پیش بینی‌ها نشان می‌دهد، این دنباله دار جدید ظرف یک دهه آتی به مدار حرکت زحل که در مجاورت زمین است می‌رسد. با مجله دلتا همراه باشید تا بدانید سرنوشت این دنباله دار جدید چه می‌شود.

شناسایی دنباله دار

این دنباله دار که ۲۰۱۴ UN271 نام دارد نخستین بار توسط مرکز تحقیقات انرژی دارک شناسایی شد، که یک پروژه بین المللی مشترک است. این پروژه هدفش در ابتدا، ترسیم نقشه‌ای دقیق از کهکشان‌ها و کشف رمز و راز انرژی تاریک بود.

شناسایی جزئیات این جرم آسمانی عظیم در منظومه شمسی، نخستین بار در ۱۹ می امسال اعلام شد و در عملیات شناسایی آن از داده‌های ارسالی ناسا نیز کمک گرفته شد.

آخرین ستاره دنباله دار

طبق گفته دانشمندان و آنچه در شبکه های اجتماعی منتشر شده، این دنباله دار جدید از خاک و یخ تشکیل شده است. این دنباله دار قطری در حدود ۱۳۰ تا ۳۷۰ کیلومتر دارد و برخی حتی ابعاد آن را برابر با یک سیاره کوتوله کوچک تخمین زده‌‌اند.

ستاره شناسان دانشگاه پنسیلوانیای آمریکا، تصویری از این جرم آسمانی را که در بازه سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ گرفته‌‌ شده بود را منتشر کردند. تصاویر مورد اشاره شی بزرگ و سفید رنگی را به تصویر می‌کشید که شبیه به یک لکه پیکسلی شده در عکس به نظر می‌آمد.

البته از سال ۲۰۱۴ تاکنون دانشمندان مرتبا مسیر حرکت این دنباله دار را به روز رسانی کرده‌اند. هرچند که این مسیر به شدت طولانی است (صدها میلیارد کیلومتر تا خورشید فاصله دارد) و مجموعا ۶۰۰ هزار سال طول می‌کشد تا این جرم آسمانی به مرکز منظومه شمسی برسد.

براساس آماری که از بزرگی این جرم در سال ۲۰۱۴ ارائه شده است، قطر آن برابر با ۱۳۰ تا ۳۷۰ کیلومتر تخمین زده می‌شود. در این صورت این جرم، بزرگترین شی ابر اورت در دنیا محسوب می‌شود.

اختر شناسان نیز می‌گویند، وقتی این دنباله دار به نزدیکی خورشید برسد دچار همان سرنوشتی می‌شود که سایر اجرام در مدار خورشید پیدا می‌کنند و بلافاصله نابود می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: مطلب آیا خورشید دوم منظومه شمسی را می‌شناسید؟ را در مجله دلتا بخوانید.

آیا خورشید دوم منظومه شمسی را می شناسید؟

۱,۴۱۰ بازديد
سیاره "زهره" شاید یک سیاره‌ سمی و داغ باشد اما شواهد جدید نشان می‌دهد که این سیاره بیش از آنچه تصور می‌کردیم به زمین شباهت دارد.
سیاره زهره

زمین و زهره تا اندازه‌ای شباهت دارند و در کنار یکدیگر قرار دارند. هر دوی این سیاره‌ها از مواد ستاره‌ای یکسانی تشکیل شده‌اند اما زمین تبدیل به مکانی سرسبز شد در حالی که سیاره زهره یک سیاره‌ داغ و جهنمی ماند. اما علت چیست؟ با مجله دلتا همراه باشید تا از پاسخ این سوال مطلع شوید.

برای پاسخ به این سوال همه‌ ویژگی‌های زهره باید مورد بررسی قرار بگیرد. این ویژگی‌ها شامل نحوه‌ دگرگونی آن در گذر زمان است.

کمپی‌ها

زمین صفحاتی ساختمانی (تکتونیک) دارد که در حرکتند و باعث تشکیل کوه‌ها و اقیانوس‌های وسیع می‌شوند. زهره این صفحات را ندارد. اما طبق مطالعات انجام شده، به نظر می‌رسد بخش‌هایی از سطح سیاره زهره از بلوک‌‌هایی تشکیل شده است که حرکت می‌کنند و محیط اطراف‌شان را تغییر می‌دهند.

این صفحات که نازک و صاف هستند، کمپی (campi) نام دارند. کمپی‌ها می‌توانند به اندازه‌ ایرلند کوچک باشند یا وسعتی به اندازه‌ آلاسکا داشته باشند.

در اوایل دهه‌ ۱۹۹۰ از رادارهایی برای گذر از جو سیاره زهره و مشاهده‌ سطح آن استفاده شد. دانشمندان با نگاهی دوباره به این نقشه‌ها توانستند ۵۸ کمپی کشف کنند. این کمپی‌ها در کنار کوه‌ها و حفره‌های کوچک قرار دارند، اما این کوه‌ها و شیارها چگونه شکل گرفته‌اند؟

به گفته‌ دانشمندان برای این سوال تنها یک توضیح منطقی وجود دارد. کمپی‌ها توسط مواد مذاب زیر سطح خود جابه‌جا می‌شوند و به سمت زمین‌های ثابت حرکت کرده و باعث فشرده شدن آن‌‌ها و تشکیل کوه‌ها می‌شوند. هنگامی که کمپی‌ها دور می‌شوند باعث باز شدن سطح زمین و ایجاد شیارهایی می‌شود.

زندگی در سیاره زهره

ماموریت‌ جدید ناسا و اروپا

گدازه‌ای که کمپی‌ها را حرکت می‌دهد، جوان‌ترین زمین‌های این سیاره‌ را به‌ وجود می‌آورد. این بدان معناست که این اتفاقات به تازگی در منظومه‌ شمسی رخ داده است. اما آیا حرکت این صفحات بطور متوالی ادامه دارد؟ جواب به احتمال زیاد بله است و به دنبال آن می‌توان گفت سیاره‌ زهره از نظر زمین‌شناسی فعال است. قطعیت این جواب تا ماه‌های آینده توسط فضانوردان ناسا مشخص می‌شود.

یکی از دانشمندان دانشگاه ایالتی آریزونا می‌گوید: در جهان تعداد بی‌شماری سیاره هم‌اندازه‌ زمین و زهره وجود دارد و فعالیت‌های صفحات آن‌ها سرنوشت‌ آن‌ها را مشخص می‌کند. ما نمی‌توانیم سیارات سنگی منظومه‌ شمسی و فراتر از آن را درک کنیم تا زمانی که به درک درستی از سیاره‌ همسایه خود نرسیم.

پیشنهاد مطالعه:مطلب کهکشان‌هایی که “دزدی” می‌کنند! را بخوانید.

بزرگترین دره در منظومه شمسی

۱,۳۹۲ بازديد
مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) به کمک دوربین پیشرفته خود تصاویر جدیدی از دره مارینر در سطح مریخ ثبت کرده که عظمت آن را با جزییات بالا نشان می‌دهند.
بزرگ ترین دره منظومه شمسی

دره مارینر در مریخ بزرگ ترین دره منظومه شمسی با اندازه ده برابر طولانی‌تر و سه برابر عمیق‌تر از دره «گرند کنیون» است. این دره بیش از ۴ هزار کیلومتر (یعنی تقریباً برابر با طول ایالات متحده) بوده و نزدیک به یک چهارم سطح سیاره سرخ را پوشانده است. ادامه این مطلب را در مجله دلتا دنبال کنید.

بزرگ ترین دره منظومه شمسی در مریخ

اگر علاقه‌مند به مطالب دانستنی زمین شناسی باشید، حتما می‌دانید که بیش از پنج میلیون سال قبل دره گرند کنیون در قسمتی از قاره آمریکا که امروزه ایالت آریزونا نام گرفته، به تدریج و به خاطر جریان آب در رودخانه کلرادو شکل گرفت. آن‌طور که محققان می‌گویند در گذشته بسیار دور در سطح مریخ نیز آب به شکل مایع جریان داشته و در به وجود آمدن دره مارینر نقش داشته است. البته به گفته آن‌ها آب به تنهایی نمی‌توانسته چنین دره عمیق و طولانی را به وجود آورد و عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری بزرگ‌ترین دره منظومه شمسی احتمالا دخیل بوده‌اند.

به گفته محققان میلیاردها سال قبل فوران آتشفشان‌های مریخ در منطقه‌ای به نام Tharsis که دره مارینر امروزه در آنجا قرار گرفته، سطح سیاره را شخم زده و پس از نشست مواد مذاب دره شکل گرفته است. در طول هزاران سال و به خاطر رانش زمین، جریان یافتن مواد مذاب و آب، دره مارینر به شکلی که امروزه می‌بینیم درآمده است.

فوریه سال جاری میلادی مریخ نورد استقامت پس از سفری تقریبا ۷ ماهه و سپس ماهواره‌های چین و امارات به مریخ می‌رسند. محققان امیدوار هستند به کمک این سه فضاپیما اطلاعات تازه‌ای از سطح مریخ از جمله دره مارینر کسب کنند.

پیشنهاد مطالعه: مطلب با آسانسور به فضا بروید! را در مجله دلتا بخوانید.

بزرگترین دره منظومه شمسی

۱,۴۶۵ بازديد

مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) به کمک دوربین پیشرفته خود تصاویر جدیدی از دره مارینر در سطح مریخ ثبت کرده که عظمت آن را با جزییات بالا نشان می‌دهند.

بزرگ ترین دره منظومه شمسی

دره مارینر در مریخ بزرگ ترین دره منظومه شمسی با اندازه ده برابر طولانی‌تر و سه برابر عمیق‌تر از دره «گرند کنیون» است. این دره بیش از ۴ هزار کیلومتر (یعنی تقریباً برابر با طول ایالات متحده) بوده و نزدیک به یک چهارم سطح سیاره سرخ را پوشانده است. ادامه این مطلب را در مجله اینترنتی دلتا دنبال کنید.

بزرگ ترین دره منظومه شمسی در مریخ

اگر علاقه‌مند به مطالب دانستنی زمین شناسی باشید، حتما می‌دانید که بیش از پنج میلیون سال قبل دره گرند کنیون در قسمتی از قاره آمریکا که امروزه ایالت آریزونا نام گرفته، به تدریج و به خاطر جریان آب در رودخانه کلرادو شکل گرفت. آن‌طور که محققان می‌گویند در گذشته بسیار دور در سطح مریخ نیز آب به شکل مایع جریان داشته و در به وجود آمدن دره مارینر نقش داشته است. البته به گفته آن‌ها آب به تنهایی نمی‌توانسته چنین دره عمیق و طولانی را به وجود آورد و عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری بزرگ‌ترین دره منظومه شمسی احتمالا دخیل بوده‌اند.

به گفته محققان میلیاردها سال قبل فوران آتشفشان‌های مریخ در منطقه‌ای به نام Tharsis که دره مارینر امروزه در آنجا قرار گرفته، سطح سیاره را شخم زده و پس از نشست مواد مذاب دره شکل گرفته است. در طول هزاران سال و به خاطر رانش زمین، جریان یافتن مواد مذاب و آب، دره مارینر به شکلی که امروزه می‌بینیم درآمده است.

فوریه سال جاری میلادی مریخ نورد استقامت پس از سفری تقریبا ۷ ماهه و سپس ماهواره‌های چین و امارات به مریخ می‌رسند. محققان امیدوار هستند به کمک این سه فضاپیما اطلاعات تازه‌ای از سطح مریخ از جمله دره مارینر کسب کنند.

پیشنهاد مطالعه: در بخش مد و فشن مجله دلتا مطلب “رنگ‌هایی که هیچ وقت از مد نمی‌افتد!” را بخوانید.

همچنین بخوانید:

چهار سناریوی پایان جهان

دقیق‌ترین ساعت اتمی جهان

عجیب‌ترین پدیده‌های هواشناسی

حالت جدید ماده کشف شد

رنگ واقعی خورشید کدام است؟

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

زمین، تنها جهان اقیانوسی در منظومه شمسی نیست

۱,۴۹۳ بازديد

سیاره‌ کوتوله‌ یخی سرس که در کمربند سیارک‌ها واقع است، دریایی زیر سطح خود جای داده است و هرکجا که آب باشد، ممکن است حیات نیز باشد.

این کشف به زندگی فرازمینی‌ها و حیات فراتر از زمین معنای دوباره‌ای می‌بخشد. در مقاله‌ علمی سالانه‌ که در Discover با عنوان New Oceans in the Cosmos منتشر شد، آمده است که سرس، کره‌ی یخی هم‌اندازه‌ی تگزاس، در محدوده‌ی سنگی کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری، راز پنهانی در خود دارد. درواقع، این سیارک دنیای اقیانوس است؛ البته این تنها نکته‌ای نیست که دانشمندان کشف کرده‌اند؛ بلکه آنان می‌گویند پلوتو اقیانوس زیرزمینی فعال است. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره این جهان اقیانوسی در منظومه شمسی می‌خوانید.

جهان اقیانوسی منظومه شمسی

جست‌وجوی بیگانگان درواقع به‌معنای جست‌وجوی آب است. نیم‌ قرن‌ پیش بی‌نظیرتر از اقیانوس‌های زمین چیزی نبود؛ اما در دهه‌های اخیر، شواهدی از اقیانوس‌های آبی مایع در مناطقی مانند اروپا و انسلادوس و قمرهای یخی چرخنده به دور مشتری و زحل پدید آمده است.

ستاره‌شناسان در حال تجزیه‌و‌تحلیل شکل شگفت‌انگیزی از منظومه‌ شمسی مرطوب با بسیاری از اقامتگاه‌های بالقوه‌ پنهان برای زندگی هستند. کوتوله‌ یخی سرس به عنوان یک جهان اقیانوسی بیش ‌از هر جهانی در منظومه‌ شمسی غیر از زمین، آب دارد. این یکی از دلایل عمده‌ای بود که باعث شد ناسا کاوشگر Dawn را به سرس بفرستد تا در سال ۲۰۱۵ وارد مدار شود. بااین‌حال، انتظار می‌رفت حتی اگر زمانی اقیانوس وجود داشته باشد، مایع درون پوسته‌ ضخیم و یخ‌زده‌ آن منجمد باشد. با نزدیک‌شدن کاوشگر داون، دوربین‌های فضاپیما تعدادی لکه‌ی سفید و عجیب‌و‌غریب را نشان دادند که برجسته‌ترین آن‌ها در داخل دهانه‌ی Occator Crater با ۹۱ کیلومتر عرض بود. این نکته‌ مهم در نشر تاریخچه‌ سرس شرح داده شده است.

جهان اقیانوسی سرس

آگوست گذشته، دانشمندان ناسا مجموعه‌ای هفت‌مقاله‌ای در Nature منتشر کردند. آنان می‌گویند شواهد برجسته‌ای نشان می‌دهد که سنگ فضایی حدود ۲۰ میلیون سال پیش به سطح جهان برخورد کرده و در آنجا چاله‌ای در پوسته‌ پوشیده از یخ به‌ وجود آمده است. این ضربه به مخزن عمیق‌تری از آب شور وارد شده است؛ در‌نتیجه، موادشیمیایی یخی ازطریق چاله‌ی ایجادشده از سطح زیرین اقیانوس فوران کرده و چیزی شبیه به دریاچه‌ی نمک بزرگ یوتا به‌وجود آورده است.

تازه‌ترین تجزیه‌و‌تحلیل از داده‌های مأموریت New Horizons ناسا درباره‌ی پلوتو و مدل‌سازی تازه‌ شکل‌گیری جهان نشان می‌دهد این سیاره‌ کوتوله در اوایل تاریخ منظومه‌ شمسی با اقیانوس مایع توسعه یافته است.

پیش‌از‌این، ستاره‌شناسان گمان می‌کردند پلوتو از تکه‌های سرد سنگ و یخ تشکیل شده است که به‌آرامی روی‌هم جمع و گرم می‌شوند؛ تا حدی که آب را ذوب کند که در‌نهایت در طول میلیاردها سال منجمد می‌شود. باوجوداین، مطالعه‌ی جدیدی که ژوئن در Nature Geoscience منتشر شد، روش دیگری را توضیح می‌دهد.

تیم تحقیقاتی اعلام کرد شواهدی از ویژگی‌های فشرده‌سازی روی سطح پلوتو، مانند ترک‌ها پیدا نکردند که نشان‌دهنده‌ شروع سرد است. در عوض، ویژگی‌های سطح سیاره‌ی کوتوله اگر شکل‌ش گرم و سریع باشد، در کمتر از ۳۰،۰۰۰ سال براثر هجوم تأثیرات شکل بیشتری می‌گیرد. این تأثیرات باعث گرم‌ شدن پلوتو می‌شود و امروز اقیانوس مایع هنوز بر اثر مواد رادیواکتیویته گرم است. تنها پلوتو این‌ گونه نیست و چندین سیاره‌ کوتوله بالقوه‌ دیگر نیز در منظومه‌ شمسی وجود دارد که باید به‌ همین ‌ترتیب شکل گرفته‌ باشند.

فراتر از تغییر فکر ستاره‌شناسان، یافته‌ها می‌تواند برای مأموریت‌های پیگیری در این جهان‌های کوچک انگیزه ایجاد کند که قبلا نادیده گرفته شده‌اند. اشترن و اعضای تیم New Horizons اکنون می‌کوشند با ناسا درباره‌ی مأموریت مدارگرد پلوتو وارد معامله شوند. همان روزی که تیم دوان آخرین نتایجش را ارائه داد، دانشمندان ازطریق بودجه‌ی تأمین‌شده‌ی ناسا تحقیقی درزمینه‌ی امکان ارسال فضاپیمای یک‌ میلیارد‌ دلاری برای فرود در سرس و جست‌وجوی علائم آب یا حتی حیات ارائه دادند.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «مسیر جدیدی در منظومه شمسی برای سفرهای فضایی» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

بسیاری از ستاره‌های مشابه خورشید میزبان سیارات سکونت پذیر هستند

تبدیل راکت ها به ایستگاه فضایی برای رفع مشکل زباله های فضایی

شرط نجات از تغییرات اقلیمی خارج کردن کربن از اتمسفر است

ارتفاع جدید اورست تقریبا یک متر بیشتر از محاسبات قبلی است

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

شواهدی که از وجود سیاره نهم در منظومه شمسی خبر می‌دهد

۱,۴۹۰ بازديد

ستاره شناسان موفق به کشف شواهدی شده‌اند که نشان از وجود یک سیاره فراخورشیدی در منظومه شمسی دارد.

سیاره نهم

این سیاره دارای یک مدار گریزنده از مرکز است و اولین سیاره با چنین مداری در نوع خود محسوب می شود. اخترشناسان معتقدند این سیاره می‌تواند نهمین سیاره منظومه شمسی باشد. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره سیاره نهم می‌خوانید.

از مدت ها پیش ستاره شناسان در مورد وجود سیاره نهم در منظومه شمسی نظریه‌پردازی هایی داشتند و تاکنون شواهد بسیاری نیز در مورد وجود آن به دست آورده اند.

با توجه به داده های تلسکوپ فضایی هابل احتمالاً یک سیاره فراخورشیدی غول پیکر با نام HD ۱۰۶۹۰۶ b در فاصله ۳۳۶ سال نوری از زمین قرار دارد که با یک مدار غیر عادی گریزنده از مرکز هر پانزده هزار سال یکبار از لبه دیسک بقایای منظومه ستاره دودویی عبور می کند. ستاره شناسان معتقدند در صورت وجود، این سیاره احتمالاً به دور خورشید ما نیز می چرخد.

شواهد سیاره نهم

اولین کشف این سیاره به سال ۲۰۱۳ میلادی بر می گردد. اما در آن زمان نیز برای صحت اطلاعات نیاز به اندازه گیری ها و محاسبات مداری دقیق هابل بوده است. مدار این سیاره در نوع خود عجیب و غریب بوده و دانشمندان در حال بررسی چگونگی به وجود آمدن این مدار هستند.

در حال حاضر نظریه به وجود آمدن چنین مداری بدین ترتیب است که احتمالاً این سیاره در نزدیکی ستاره های میزبان خود شکل گرفته و کشش درون دیسک گازی باعث کشیده شدن آن به داخل شده است. اما در اثر نیروی گرانشی دو ستاره میزبان به بیرون کشیده شده و در همان زمان مدار ان توسط یک ستاره در حال عبور به همین صورت تثبیت شده باشد. دانشمندان تلاش دارند تا در ادامه تحقیقات خود را با استفاده از داده های تلسکوپ فضایی جیمز وب تکمیل کنند. در این مورد سوالات بسیاری وجود دارد و ستاره شناسان به دنبال پاسخی برای آن هستند.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «مسیر جدیدی در منظومه شمسی برای سفرهای فضایی» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

بسیاری از ستاره‌های مشابه خورشید میزبان سیارات سکونت پذیر هستند

شواهدی از وقوع سیلاب عظیم باستانی در مریخ

یاسمین مقبلی یکی از فضانوردان پروژه بازگشت به ماه

زمین، تنها جهان اقیانوسی در منظومه شمسی نیست

موشک استارشیپ نخستین انسان را در سال ۲۰۲۴ به مریخ خواهد برد

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

مسیر جدیدی در منظومه شمسی برای سفرهای فضایی

۱,۴۸۳ بازديد

سفرهای فضایی نقش مهمی در آینده خواهند داشت و ظاهرا کوتاه‌تر از پیش‌بینی‌های قبلی خواهند بود. به تازگی پژوهشگران یک شبکه بزرگراهی در منظومه شمسی کشف کرده‌اند که سرعت سفرهای فضایی را افزایش می‌دهد.

اجرام آسمانی کوچک مانند دنباله‌دارها و سیارک‌ها می‌توانند به وسیله این مسیرها در منظومه شمسی سریع‌تر به مقصد خود برسند. برای مثال می‌توان فاصله میان مشتری و نپتون را در کمتر از ۱۰ سال طی کرد. از نظر تئوری فضاپیماها می‌توانند سریع‌تر از گذشته در این مسیرها حرکت کنند. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره مسیر جدیدی در منظومه شمسی می‌خوانید.

سفرهای فضایی مسیر جدیدی در منظومه شمسی

پژوهشگران برای کشف این مسیرها «منیفلدهای فضایی» یا اتصال قوس‌هایی که از لبه‌های منظومه شمسی امتداد دارند را مورد بررسی قرار دادند. محاسبه این منیفلدها کار فوق‌العاده پیچیده‌ای است چرا که باید در ساختار دینامیکی تعدادی بالایی اجرام و همچنین نیروهای گرانشی کاوش کرد.

طبق اعلام محققان، با جمع‌آوری جزئیات داده‌های عددی دقیق درباره میلیون‌ها مدار در منظومه شمسی توانستند درک بهتری از این مسیرها داشته باشند. این داده‌ها با درک کنونی از منیفلدهای فضایی ترکیب شد تا دانشمندان به چنین شبکه‌ای از بزرگراه فضایی در منظومه شمسی دست پیدا کنند.

به گفته پژوهشگران، مشخص‌ترین ساختارهای قوسی متصل به مشتری هستند و در آن‌ها نیروی گرانشی قدرتمندی وجود دارد. برای درک بهتر نحوه تاثیر این ساختارها روی اجرام موجود در منظومه شمسی و چگونگی استفاده از آن‌ها برای سفرهای فضایی سریع‌تر به پژوهش‌های بیشتری نیاز است. دانشمندان همچنین می‌خواهند به درک بهتری از نحوه رفتار این منیفلدها در اطراف زمین دست پیدا کنند.

این رویکرد می‌تواند مدت زمان سفرهای فضایی را کاهش دهد که با اینکار در هزینه‌ها هم صرفه‌جویی خواهد شد، چرا که به سوخت کمتری برای حرکت فضاپیما نیاز خواهد بود. انسان‌ها در آینده نزدیک نمی‌توانند به دورترین نقاط منظومه شمسی سفر کنند، با این حال کشف مسیر جدیدی در منظومه شمسی می‌تواند به بشریت در سفر به مناطق نزدیک زمین کمک کند و مدت زمان سفرها را چندین سال کاهش دهد.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «منظومه شمسی زودتر از انتظار ما نابود خواهد شد» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

تبدیل راکت ها به ایستگاه فضایی برای رفع مشکل زباله های فضایی

کشف علت احتمال مشکلات سلامتی در فضانوردان

جف بزوس: بلو اوریجین اولین زن را به سطح ماه می‌برد

یاسمین مقبلی یکی از فضانوردان پروژه بازگشت به ماه

موشک استارشیپ نخستین انسان را در سال ۲۰۲۴ به مریخ خواهد برد

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

منظومه شمسی زودتر از انتظار ما نابود خواهد شد

۱,۴۸۹ بازديد

اگرچه ما در حال زندگی روی زمین هستیم و می‌خواهیم به سیاره‌های دیگر مانند مریخ سفر کنیم، اما هیچ چیزی در گیتی برای همیشه ماندگار نیست و روزی تمام آن‌ها نابود می‌شوند. این روز احتمالا زودتر از تصورات و پیش‌بینی‌های قبلی ما خواهد بود.

منظومه شمسی

روزی در آینده خورشید ما خواهد مرد و پیش از اینکه هسته آن به یک کوتوله سفید تبدیل شود، مقدار زیادی از جرم خود را از دست می‌دهد و گرما منتشر می‌کند تا در نهایت چیزی جز یک سنگ سرد، تاریک و مرده از آن باقی نماند. این فرایند هزار تریلیون سال دیگر رخ خواهد داد. تا آن زمان سایر بخش‌های منظومه شمسی از بین خواهد رفت. طبق شبیه‌سازی‌های جدید، تنها ۱۰۰ میلیارد سال طول می‌کشد تا هر سیاره موجود در کهکشان فرار کند و خورشید در حال مرگ را تنها بگذارند. در ادامه این مطلب از  مجله دلتا درباره تلاش اخترشناسان و فیزیکدانانبرای اطلاع از سرنوشت نهایی منظومه شمسی می‌خوانید.

مرگ منظومه شمسی

سه اخترشناس به نام‌های «جون زینک» از دانشگاه کالیفرنیا، «کنستانتین باتیگین» از دانشگاه «Caltech» و «فرد آدامز» از دانشگاه میشیگان در مقاله جدید خود نوشته‌اند: «درک ثبات دینامیکی بلندمدت منظومه شمسی یکی از قدیمی‌ترین کارهای اخترفیزیک بوده که به دوران نیوتن بازمی‌گردد. طبق حدس و گمان نیوتن، تعاملات متقابل میان سیاره‌ها در نهایت منجر به بی‌ثباتی سیستم می‌شود.»

در سال ۱۹۹۹ اخترشناسان پیش‌بینی کردند که منظومه شمسی به مرور زمان حداقل پس از یک میلیارد میلیارد یا یک کوینتیلیون سال شروع به فروپاشی می‌کند. طبق اعلام تیم زینک، این محاسبات فاقد تعدادی از پارامترهای مهم است.

اول از همه نزدیک به ۵ میلیارد سال دیگر خورشید با مرگ خود تبدیل به یک جرم غول پیکر سرخ می‌شود که عطارد، زهره و زمین را دربرمی‌گیرد. پس از مدتی نیمی از جرم آن خارج می‌شود و با بادهای ستاره‌ای وارد فضا می‌شود. در نهایت کوتوله سفید نزدیک به ۵۴ درصد جرم کنونی خورشید را خواهد داشت.

این کاهش شدید جرم، قدرت گرانشی خورشید روی سیارات باقی مانده یعنی مریخ، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون را سست می‌کند. در مرحله دوم، همانطور که منظومه شمسی به دور مرکز کهکشان می‌چرخد، ستاره‌ها هر ۲۳ میلیون یکبار به آن نزدیک می‌شوند تا مدار سیاره‌ها را آشفته کنند.

با توجه به این موارد و همچنین انجام شبیه‌سازی‌ها در دو فاز یعنی نصف شدن جرم خورشید و پس از آن، محققان به نتایج جدیدی دست پیدا کرده‌اند. در حالی که ۱۰ شبیه‌سازی یک نمونه آماری قوی نیست، اما پژوهشگران در اجرای آن‌ها به یک سناریو مشابه دست پیدا کردند.

پس از اینکه خورشید به یک کوتوله سفید تبدیل می‌شود، سیاره‌های بیرونی دارای مدار بزرگتری خواهند بود، با این حال همچنان پایدار باقی می‌مانند. مشتری و زحل با رزونانس ۵:۲ پایدار می‌شوند؛ یعنی با ۵ بار چرخش مشتری به دور خورشید، زحل دوبار به دور آن می‌چرخد.

تمام این موارد باعث می‌شوند که ۱۰۰ میلیارد سال پس از اینکه خورشید به یک کوتوله سفید تبدیل می‌شود، دیگر چیزی از منظومه شمسی باقی نماند. این بازه زمانی بسیار کوتاه‌تر از پیش‌بینی قبلی در سال ۱۹۹۹ است، با این حال هنوز میلیاردها سال تا نابودی منظومه شمسی فاصله داریم.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «کشف اولین سیاره مشابه زمین در منطقه قابل سکونت ستاره» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

ارتباط با وویجر ۲ پس از هفت ماه

بارش سنگ از آسمان سیاره فراخورشیدی

رعد و برق در جو مشتری

استخراج مواد معدنی ماه و مریخ با کمک باکتری‌ها

کشف راز انقراض کرگدن پشمالو

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید