سیل

مجله دلتا

سه شنبه ۲۴ شهریور ۰۵

دانشمندان چگونه قدمت فسیل‌ها را مشخص می‌کنند؟

۱,۵۰۱ بازديد

فسیل‌ها از جمله مدارک و شواهد باستانی با ارزشی است که اطلاعات بسیاری از تشکیل زمین، تغییرات لایه‌های آن و شرایط آب و هوایی گذشته و... می‌دهد.

تعیین قدمت فسیل‌ ها

حتما تاکنون از خود پرسیده‌اید که چگونه سن دقیق فسیل‌ها بعد از چند میلیون سال مشخص می‌شود؟ در این گزارش در مجله دلتا به بررسی این موضوع پرداخته و با روش‌هایی که دیرینه شناسان برای تعیین قدمت فسیل‌ ها استفاده می‌کنند آشنا می‌شویم.

روش‌های تعیین قدمت فسیل ‌ها

امروزه و در سراسر جهان برای تعیین سن فسیل‌ها، قدمت گذاری با رادیوکربن رایج‌ترین روشی است که به کار گرفته می‌شود. این روش شامل اندازه‌گیری مقادیر کربن ۱۴، یک ایزوتوپ کربن رادیواکتیو یا نسخه‌ای از یک اتم با تعداد متفاوتی از نوترون است.

برای قدیمی‌ترین اشیا جهان، قدمت اورانیوم- توریم- سرب مفیدترین روش است. از این روش برای تاریخ‌گذاری لایه‌های زمین استفاده می‌شود. در حالی که تاریخ‌گذاری با رادیوکربن فقط برای اشیایی مفید است که روزگاری زنده بودند، دانشمندان می‌توانند برای اندازه گیری سن اجسامی مانند سنگ از قدمت اورانیوم – توریم – سرب استفاده کنند.

باستان شناسان
هر یک از این ایزوتوپ‌ها نیمه عمر متفاوتی دارند که از چند روز تا میلیاردها سال متغیر است. دقیقا مانند تاریخ‌گذاری با رادیوکربن، دانشمندان نسبت‌های بین این ایزوتوپ‌ها را محاسبه کرده و آن‌ها را با نیمه عمر مربوطه مقایسه می‌کنند. دانشمندان با استفاده از این روش توانستند قدیمی‌ترین سنگ کشف شده روی زمین را تاریخ‌گذاری کنند که یک کریستال زیرکن ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون ساله بوده که در استرالیا پیدا شده است.

به گفته دانشمندان روش‌های قدمت‌یابی و ارزیابی سن اشیا و مواد آلی فقط برای سن دنیا و چگونگی زندگی انسان‌ها و جانوران باستانی مهم نیست بلکه برای درک بسیاری از ماجراهایی که در گذشته‌های دور اتفاق افتاده یا جعل آثار هنری و دانستنی های دیگر از اهمیت بالایی برخوردار است. در حقیقت کاربرد روش‌های قدمت‌یابی، طیف وسیعی دارد که تنها به باستان شناسی، دیرینه شناسی و زمین شناسی محدود نمی‌شود.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر درباره فسیل‌ها‌ مطلب «کشف فسیل دایناسور جدیدی با ویژگی منحصربه‌فرد» را در مجله دانستنی بخوانید.

همچنین بخوانید:

رابطه چاقی و ژنتیک

عنکبوت تارافکن با پاهایش می شنود

چهار سناریوی پایان جهان

چگونه بفهمیم گوشی‌مان هک شده است؟

چرا هنگام غروب آسمان قرمز می‌شود؟

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

کشف فسیل دایناسور جدیدی با ویژگی منحصربه‌فرد

۱,۴۸۱ بازديد

باستان‌شناسان فسیل دایناسور جدیدی را به همراه برجستگی‌های جالبی کشف کرده‌اند که تاکنون در آثار فسیلی دیده نشده است.

فسیل دایناسور

متخصصان دیرینه‌شناسی و باستان‌شناسی گونه جدیدی از دایناسورها را پیدا کرده‌اند که «Ubirajara jubatus» نام دارد. برجستگی‌های عجیب و غریبی در شانه‌های این دایناسور کوچک وجود داشته که دانشمندان حدس می‌زنند مانند دم طاووس نوعی آذین و زینت بوده است. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره این فسیل دایناسور می‌خوانید.

کشف فسیل دایناسور جدیدی با ویژگی منحصربه‌فرد

فرم بدن این دایناسور تازه کشف‌شده برای دانشمندان بسیار آشناست. «اوبیراجارا» دایناسوری به اندازه مرغ است و عضوی از خانواده آراسته آروارگان به شمار می‌رود. این دایناسور یالی ضخیم و بلند در قسمت پشت بدن داشته و بازوانش نیز با رشته‌های خز پوشانده می‌شدند. دانشمندان بر این باورند که اوبیراجارا می‌توانسته یال خود را کنترل کند و آن را به حالت ایستاده درآورد، مانند سگ‌ها که می‌توانند سیخموی (موهای زبر گردن و پشت سگ) را در زمان خطر و تهدید به حالت ایستاده درآورند.

یال این دایناسور به طور معمول در حالت خوابیده روی پوست قرار می‌گرفته تا در زمانی که این جانور با سرعت به اطراف حرکت می‌کرده، مزاحمتی ایجاد نکند. با این حال یال تنها ویژگی منحصربه‌فرد این دایناسور تازه کشف‌شده نیست. شاید عجیب‌ترین ویژگی اوبیراجارا ساختارهایی باشد که از کناره‌های بدن به بیرون می‌زده است. آنها مانن نوارهای بلند، صاف و سختی بودند که  برآمدگی کوچکی در قسمت میانی داشتند.

این ساختارهای عجیب بال این دایناسور نبودند اما از جنس کراتین ساخته شده‌اند که ماده اصلی سازنده پرها و منقار پرندگان و موهای انسان است. از آنجایی که این ساختارها روی شانه‌های دایناسور قرار داشتند، احتمال می‌رود که جانور می‌توانسته در صورت نیاز آنها را به سمت بالا و پایین حرکت دهد. به گفته تیم تحقیقاتی، تاکنون چنین ساختاری در آثار فسیل دایناسور دیده نشده است.

پیشنهاد مطالعه: دانشمندان برای دسترسی به اطلاعات بی‌سابقه‌ای از دایناسور های تاریخی، مغز یکی از قدیمی ترین آنها را بازسازی کردند. به این ترتیب اطلاعاتی از این فسیل به دست آمد که تاکنون شبیه به آن دیده نشده بود. برای مطالعه بیشتر مطلب «بازسازی مغز دایناسور» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

بازسازی مغز دایناسور

کشف راز انقراض کرگدن پشمالو

طوطی دراکولا پرنده‌ای زیبا و وحشتناک

با تنبل ترین حیوانات جهان آشنا شوید!

سنگ نگاره ۱۲ هزار ساله در جنگل‌های آمازون

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

هجوم صدها کرکس‌ سیاه به پنسیلوانیا

۱,۴۹۴ بازديد

تغییرات آب‌وهوایی و عقب افتادن زمان مهاجرت، باعث هجوم کرکس سیاه به پنسیلوانیا شده است. این پرندگان ضمن وارد آوردن خسارات زیاد به اموال، موجب رعب‌ و‌ وحشت مردم نیز شدند.

کرکس سیاه

ساکنان شهر ماریتا در ایالت پنسیلوانیای آمریکا این روزها حس حضور در لوکیشن واقعی فیلم پرندگان آلفرد هیچکاک را دارند. تنها این بار به‌جای مرغ‌های دریایی و گنجشک‌ها، مردم شهر مورد هجوم کرکس سیاه قرار گرفتند. این پرندگان لاشخور جثه‌ای نسبتا بزرگ دارند و طول بالاهایش به ۱،۵ متر نیز می‌رسد. کرکس‌ها هم‌اکنون مشغول سوراخ کردن پشت‌بام‌ها و واژگون کردن سطل‌های زباله و انداختن فضولات خود روی درختان هستند. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره این اتفاق می‌خوانید.

هجوم کرکس سیاه

برخی از مردم برای فراری دادن این پرندگان به کوبیدن قابلمه و ماهی‌تابه متوسل شدند. حتی برخی هم مواد آتش‌بازی روشن کردند. برخی هم به راهکار خلاقانه‌تری دست زده و کرکس‌های تاکسیدرمی‌شده‌ای را جلوی منازل خود آویزان کردند. ظاهرا این پرندگان لاشخور از دیدن اجساد همنوعان خود به وحشت می‌افتند. بااین‌حال، این راهکارها موقتی هستند و با توجه به آنکه کرکس سیاه پرنده‌ای محافظت شده محسوب می‌شود، امکان شکار بدون جواز آن‌ وجود ندارد. در آمریکا زنده‌گیری، کُشتن یا نگه‌داری بدون مجوز کرکس‌های سیاه غیرقانونی است و متخلفان به جریمه نقدی تا ۱۵ هزار دلار و حبس تا ۶ ماه محکوم می‌شوند. استفاده از تاکسیدرمی‌های کرکس مؤثر است، ولی قیمت آن بالا است و نیاز به مجوز نیز دارد.

مَت رایس، زیست‌شناس حیات‌وحش، قبلا در سال ۲۰۱۹ به شبکه تلویزیونی پَترویت نیوز گفته بود: «سابقا کرکس سیاه تنها محدود به قسمت‌های جنوب شرقی کشور می‌شدند. ولی طی چند دهه گذشته و به‌خصوص طی پنج سال گذشته در پنسیلوانیا، شاهد افزایش جمعیت این پرندگان و متعاقب آن گزارش‌های عدیده‌ای از خسارات و درگیری‌ بوده‌ایم.» در گذشته، این پرندگان مهاجرت می‌کردند، ولی تغییرات آب‌وهوایی باعث می‌شود که بیشتر در منطقه بمانند. دردسرهای کرکس‌ها تنها به منازل و ساختمان‌ها محدود نمی‌شود، بلکه این پرندگان تهدید جدی برای حیوانات کوچک هستند که همین مشکلات زیادی را برای دامپروران و صاحبان حیوان خانگی به وجود آورده است.

فضولات این پرندگان لاشخور می‌تواند باعث از بین رفتن درختان و گیاهان شده و بیماری‌هایی مانند سالمونلا (نوعی مسمومیت غذایی) و انسفالیت (التهاب مغز) را نیز به وجود بیاورد. کرکس‌ها از استفراغ به‌عنوان یک مکانسیم دفاعی بهره می‌برند که بوی بسیار زننده‌ای دارد. زوجی که کرکس‌های سیاه به خانه ییلاقی آن‌ها در فلوریدا هجوم آورده بودند، این بو را به بوی «تعفنی که از هزار نعش پوسیده بلند شده باشد» تشبیه کرده بودند.

وب‌سایت کوآرتز نیز در این خصوص گزارش داده است که این پرندگان لاشخور گاها طعمه‌های خود را از ارتفاع حدود ۹۰ متری به زمین پرت می‌کنند، به دکل‌های مخابراتی و ساختمان‌های بلند آسیب رسانده و باعث رعب و وحشت مردم می‌شوند. مسئولان شهر همچون موارد مشابه از ورود به ماجرا خودداری کرده و اعلام کردند که بودجه عمومی را نمی‌توانند صرف محفاظت از املاک خصوصی کنند. مقامات شهرداری‌ها می‌توانند درخواست صدور مجوز کُشتن کرکس‌های سیاه را از دولت فدرال کنند و ساکنان هم امیدوار هستند که کُشتن تعدادی از این پرندگان باعث فراری دادن بقیه شود.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «مهم‌ترین گونه های در خطر انقراض» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

کشف ۹ گونه جدید حشرات در قرنطینه

شرط نجات از تغییرات اقلیمی خارج کردن کربن از اتمسفر است

کشف راز انقراض کرگدن پشمالو

با تنبل ترین حیوانات جهان آشنا شوید!

گنجشک ها هم از گیاهان به عنوان دارو استفاده می‌کنند

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

شواهدی از وقوع سیلاب عظیم باستانی در مریخ

۱,۴۶۶ بازديد
 شاید چیزی شبیه به طوفان نوح در مریخ روی داده باشد زیرا دانشمندان ناسا شواهدی از رگبارها و سیلاب عظیم باستانی پیدا کرده‌اند که می‌تواند میلیاردها سال پیش سیاره‌ سرخ را به شدت تحت تأثیر قرار داده باشد.

در سالهای اخیر، دانشمندان شواهدی از میزان قابل توجهی آب در سطح مریخ و زیر سطح آن کشف کرده‌اند. اما این فقط اندکی از سرگذشت آب در این همسایه‌ی سیاره‌ای زمین است. پژوهش‌هایی که ماه جاری در نشریه‌ی Nature Scientific Reports منتشر شده، نشان می‌دهد که سیلاب عظیم باستانی می‌تواند ویژگی‌های سطحی سیاره‌ سرخ و حتی آب‌وهوای آن را تغییر داده باشد. موضوعی که درک ما را از گذشته‌ مریخ بسیار دگرگون می‌کند. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره این تحقیقات جدید می‌خوانید.

شواهدی از وقوع سیلاب عظیم باستانی در مریخ

دانشمندان دانشگاه کرنل و مؤسسه فناوری کالیفرنیا که این پژوهش را انجام داده‌اند گمان می‌کنند که یک سیلاب عظیم باستانی از برخورد شهاب‌سنگ به مریخ در حدود ۴ میلیارد سال پیش آغاز شده است. طبق بیانیه‌ی این پژوهش، این برخورد می‌تواند گرمای کافی برای ذوب شدن مخازن یخی مریخ، آزاد شدن بخار آب جو و ایجاد ابرهای طوفانی سراسری را در سیاره ایجاد کرده باشد.

در این رویداد برخوردی عظیم، کربن دی‌اکسید و متان آزاد شد که ضمن ترکیب با بخار آب برای مدتی کوتاه، آب‌وهوایی گرم و مرطوب را در مریخ ایجاد کرده است. این امر منجر به ایجاد باران‌های سیل‌آسا در سراسر سیاره شده است.

تصاویر قبلی از عوارض موج‌مانند در سطح مریخ نشان می‌داد که این سیاره در گذشته سیلی فاجعه‌بار را تجربه کرده است. اما اکنون نتیجه نهایی طبق آنچه که دانشمندان با استفاده از داده‌های مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا در پژوهش تازه شناسایی کردند، نشان می‌دهد که این سیلاب حدود ۴ میلیارد سال پیش دهانه‌ی گیل مریخ را فراگرفته است. مریخ‌نورد کنجکاوی که هشتمین سال فعالیت خود را سپری کرده و هم‌اکنون در ارتفاعات «دهانه‌ی گیل» (Gale Crater) به کاوش مشغول است، در این خصوص داده‌های رسوبی مهمی تهیه کرده است.

این سیلاب عظیم سطح مریخ را به صورت موج‌هایی از سنگ و گردوغبار به طول ۱۰ متر درآورده است. آب جاری در سطح مدت‌هاست که از میان رفته اما دانشمندان حدس می‌زنند که وقوع سیل نشان می‌دهد که این سیاره در آن زمان قابل سکونت بوده است.

«آلبرتو فیرن» (Alberto Fairén) یکی از نویسندگان پژوهش و متخصص نجوم از دانشگاه کرنل، در مقاله‌ی منتشر شده گفت: «اوایل مریخ از نظر زمین‌شناختی یک سیاره‌ی بسیار فعال بوده است. این سیاره شرایط لازم را برای حمایت از وجود آب مایع در سطح داشته است و روی زمین، جایی که آب وجود دارد، حیات وجود دارد.»

در حالی که این داده‌ها با استفاده از مریخ‌نورد کنجکاوی به‌دست آمده است، این کاوشگر چشم‌انتظار همتای دیگر خود، مریخ‌نورد پشتکار است که در ماه بهمن به سیاره‌ی سرخ می‌رسد و فضل تازه‌ای از کاوش‌ها را با استفاده از ابزارهای علمی جدید خود در مریخ آغاز می‌کند.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «خشک شدن اقیانوس های مریخ با طوفان‌های ویران کننده» را بخوانید.