دایناسور

مجله دلتا

سه شنبه ۲۴ شهریور ۰۵

آیا دایناسورها به چرخه حیات برمی گردند

۱,۴۱۱ بازديد
شاید این رویا، زمانی که اولین بار استخوان‌های دایناسور‌ها در نقاط مختلف دنیا کشف شد، به ذهن یک دانشمند رسید که احتمال دارد بتوانیم موجودات ماقبل تاریخ و منقرض شده را دوباره روی زمین ببینیم و در کنار آن‌ها زندگی کنیم.
موجودات منقرض شده

نکته‌ای که برای زنده کردن موجودات منقرض شده باید دانست این است که موجودات از بین رفته در چه زمانی روی زمین زندگی می‌کرده‌اند. به لطف پیشرفت روش‌هایی مانند کلونینگ و فناوری ویرایش ژن، چشم‌انداز بازگشت حیوانات در حال انقراض، بیش از هر زمان دیگری دست یافتنی به نظر می‌رسد. با مجله دلتا همراه باشید.

اول دایناسور‌ها بوده‌اند یا ماموت‌ها؟

همان‌طور که گفته شد، میزان امکان حیات مجدد جانوران منقرض شده بسته به قدمت زیست آن‌ها متفاوت است.

شاید در ذهن بسیاری از شما جانورانی چون ماموت‌ها و دایناسور‌ها، اختلاف زمانی زیادی با هم نداشته باشند. جالب است بدانید میلیون‌ها سال بین نابودی آخرین دایناسور تا پیدایش نخستین ماموت‌ها، فاصله وجود دارد. باید بدانیم که دایناسور‌ها در دوران مزوزوئیک یا حیات میانی زندگی می‌کرده‌اند. اوج حضور آن‌ها در دوره ژوراسیک و کرتاسه بوده است. آخرین دایناسور‌ها تقریبا در حدود ۶۵ میلیون سال پیش یعنی در پایان کرتاسه نابود شدند.

دایناسورها

اما ماموت‌های پشمالو در کمتر از یک میلیون سال پیش از بین رفتند. انسان‌های نخستین در عصر یخبندان، ماموت‌ها را شکار و از آن‌ها تغذیه کرده‌اند. همچنین از اجزای بدن آن‌ها پناهگاه می‌ساخته‌اند.

برخی دیگر از جانوران منقرض شده هستند که حتی از ماموت‌ها نیز جدیدترند مثل دودو. این پرنده‌ها در آمریکای جنوبی زندگی می‌کردند و چون در جزیره زیستگاه خود، دشمن طبیعی نداشتند با دیدن اولین انسان فرار نکردند. دودوها توسط نخستین اسپانیایی‌هایی که پا به قلمروی این جانوران گذاشتند، شکار شدند.

ببر تاسمانی

از جانوران دیگری که از مدت انقراض آن‌ها زمان زیادی نمی‌گذرد، می‌توان به ببر تاسمانی اشاره کرد. کیسه‌داری که ظاهری شبیه به گربه‌سانان داشت و تا آمدن نخستین اروپایی‌ها به تاسمانی، در آن جا زندگی می‌کرده است. این جانور شگفت انگیز نیز به دلیل شکار بی‌رویه، تخریب زیستگاه‌ها و اشغال جایگاه اکولوژیک به سرعت نابود شد.

احتمال احیای حیوانات منقرض شده ایرانی

پوست و بقایای جانورانی مثل ببرمازندران و شیرایرانی موجود است. برخی باغ وحش‌ها در دنیا ادعا می‌کنند که نمونه‌هایی از شیر ایرانی را در اختیار دارند و دی‌ان‌ای آن را نیز می‌توان استخراج کرد.

نکته قابل تامل این است که آیا با حیات مجدد آن‌ها زیستگاه مناسب در کشور وجود دارد؟ پس قبل از این که بخواهیم به شیر یا ببر ایرانی حیات مجدد بدهیم، باید بدانیم که اصلا زیستگاه مناسبی برای بازگشت این جانوران وجود ندارد. بزرگ‌ترین دلیلی که جانوران در عصر حاضر منقرض شده‌اند، نبود زیستگاه مناسب بوده است.

پس حتی اگر از لحاظ فنی بتوانیم آن‌ها را برگردانیم، زندگی مجدد برایشان در اکوسیستم امروزی تقریبا غیرممکن است. هر شیر و ببر احتیاج به هکتار‌ها قلمرو بکر دارد. در زیستگاه‌های اصلی این جانوران همچون شبه جزیره میانکاله  و دشت ارژن، چنین شرایطی دیگر مهیا نیست.

پیشنهاد مطالعه: مطلب حقایقی جالب در مورد وای فای که نمی‌دانستید را بخوانید.

کشف فسیل دایناسور جدیدی با ویژگی منحصربه‌فرد

۱,۴۸۱ بازديد

باستان‌شناسان فسیل دایناسور جدیدی را به همراه برجستگی‌های جالبی کشف کرده‌اند که تاکنون در آثار فسیلی دیده نشده است.

فسیل دایناسور

متخصصان دیرینه‌شناسی و باستان‌شناسی گونه جدیدی از دایناسورها را پیدا کرده‌اند که «Ubirajara jubatus» نام دارد. برجستگی‌های عجیب و غریبی در شانه‌های این دایناسور کوچک وجود داشته که دانشمندان حدس می‌زنند مانند دم طاووس نوعی آذین و زینت بوده است. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره این فسیل دایناسور می‌خوانید.

کشف فسیل دایناسور جدیدی با ویژگی منحصربه‌فرد

فرم بدن این دایناسور تازه کشف‌شده برای دانشمندان بسیار آشناست. «اوبیراجارا» دایناسوری به اندازه مرغ است و عضوی از خانواده آراسته آروارگان به شمار می‌رود. این دایناسور یالی ضخیم و بلند در قسمت پشت بدن داشته و بازوانش نیز با رشته‌های خز پوشانده می‌شدند. دانشمندان بر این باورند که اوبیراجارا می‌توانسته یال خود را کنترل کند و آن را به حالت ایستاده درآورد، مانند سگ‌ها که می‌توانند سیخموی (موهای زبر گردن و پشت سگ) را در زمان خطر و تهدید به حالت ایستاده درآورند.

یال این دایناسور به طور معمول در حالت خوابیده روی پوست قرار می‌گرفته تا در زمانی که این جانور با سرعت به اطراف حرکت می‌کرده، مزاحمتی ایجاد نکند. با این حال یال تنها ویژگی منحصربه‌فرد این دایناسور تازه کشف‌شده نیست. شاید عجیب‌ترین ویژگی اوبیراجارا ساختارهایی باشد که از کناره‌های بدن به بیرون می‌زده است. آنها مانن نوارهای بلند، صاف و سختی بودند که  برآمدگی کوچکی در قسمت میانی داشتند.

این ساختارهای عجیب بال این دایناسور نبودند اما از جنس کراتین ساخته شده‌اند که ماده اصلی سازنده پرها و منقار پرندگان و موهای انسان است. از آنجایی که این ساختارها روی شانه‌های دایناسور قرار داشتند، احتمال می‌رود که جانور می‌توانسته در صورت نیاز آنها را به سمت بالا و پایین حرکت دهد. به گفته تیم تحقیقاتی، تاکنون چنین ساختاری در آثار فسیل دایناسور دیده نشده است.

پیشنهاد مطالعه: دانشمندان برای دسترسی به اطلاعات بی‌سابقه‌ای از دایناسور های تاریخی، مغز یکی از قدیمی ترین آنها را بازسازی کردند. به این ترتیب اطلاعاتی از این فسیل به دست آمد که تاکنون شبیه به آن دیده نشده بود. برای مطالعه بیشتر مطلب «بازسازی مغز دایناسور» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

بازسازی مغز دایناسور

کشف راز انقراض کرگدن پشمالو

طوطی دراکولا پرنده‌ای زیبا و وحشتناک

با تنبل ترین حیوانات جهان آشنا شوید!

سنگ نگاره ۱۲ هزار ساله در جنگل‌های آمازون

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید

بازسازی مغز دایناسور

۱,۵۱۱ بازديد

دانشمندان برای دسترسی به اطلاعات بی‌سابقه‌ای از دایناسور های تاریخی، مغز یکی از قدیمی ترین آنها را بازسازی کردند. به این ترتیب اطلاعاتی از این فسیل به دست آمد که تاکنون شبیه به آن دیده نشده بود.

بازسازی مغز دایناسور

دانشمندان به لطف فناوری های جدید قادر به شناخت بیشتری در مورد دایناسورها شده اند و این بار این اتفاق در مورد یکی از قدیمی ترین آنها که بیش از ۲۰۰ میلیون سال پیش زندگی می کرده، رخ داده است. مطالعه جدیدی که مربوط به بازسازی دیجیتالی مغز یکی از اولین دایناسورها است، عادت های غذایی و چالاکی آن را روشن کرده است. در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره بازسازی مغز دایناسور می‌خوانید.

بازسازی مغز دایناسور تکودونتوسور

دانشمندان دانشگاه “بریستول”(Bristol) با انتشار نسخه‌ای دیجیتالی مغز این دایناسور موسوم به “تکودونتوسور“(Thecodontosaurus) را بازسازی کردند و در پی آن اطلاعاتی را کشف کردند که قبلاً در هیچ فسیلی دیده نشده بود.

“تکودونتوسور” یا دایناسور چاله‌دندان معروف به “دایناسور بریستول”، دایناسوری گیاه‌خوار و کوچک بوده که در اواخر دوره تریاس و اوایل ژوراسیک می‌زیسته است. فسیل‌های این دایناسور در انگلیس و ولز یافت شده‌اند. اولین فسیل تکودونتوسور در سال ۱۸۴۳ در بریستول انگلیس کشف شد.

تکودونتوسور بدنی کوچک و به درازای ۱٫۲ متر داشته است. دم او دراز و سر و گردنش کوچک بوده است. وزن بدن تکودونتوسور را در حدود ۱۰ کیلوگرم تخمین زده‌اند. این دایناسور بر روی دو پا راه می‌رفته و از دستان خود فقط در هنگام جهش یا خوردن گیاهان کوتاه استفاده می‌کرده است. همچنین دندان‌های او کوچک و مناسب تغذیه از گیاهان بوده است.

دانشمندان از طریق بازسازی مغز دایناسور به اطلاعات بیشتری در مورد این موجود دست پیدا کردند. در این بازسازی از مدل‌های سه بعدی سی تی اسکن و روش‌های تصویربرداری و مدلسازی سه بعدی استفاده شد. آنتونیو بالل، از محققین اصلی این بررسی می‌ گوید: با کمک نرم‌افزارها توانستیم شکل مغز و گوش داخلی را با کمک حفره های موجود در فسیل بازسازی کنیم. تجزیه و تحلیل بازسازی‌ها نشان می دهد که این موجود با ثابت نگه داشتن سر و چشم و نگاه در حین حرکت یک مغز کاملاً توسعه یافته داشته است. پیش از این تصور می‌شد که این موجود فقط از گیاهان تغذیه می کرده اما به نظر می رسد وی گاهی طعمه ای را نیز شکار می کرده است.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطلب «کشف ۹ گونه جدید حشرات در قرنطینه» را بخوانید.

همچنین بخوانید:

پیش‌بینی‌هایی درباره ۱۰ سال آینده

سنگ نگاره ۱۲ هزار ساله در جنگل‌های آمازون

کشف قدیمی ترین اجداد انسان

کشف ۹ گونه جدید حشرات در قرنطینه

 

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید