تلسکوپ

ناسا چندی پیش تلسکوپ جیمز وب را با موفقیت به فضا پرتاب کرد. با مجله دلتا همراه باشید تا بیشتر با تلسکوپ فضایی جیمز وب آشنا شوید.

تلسکوپ فضایی جیمز وب

این تلسکوپ فضایی پس از طی مسیر معین و باز شدن در مکان تعیین شده اطلاعات بسیار گسترده و جامعی را درباره حیات در سیارات دیگر به سیاره زمین ارسال خواهد کرد. حتی داده‌هایی در مورد منشا پیدایش کیهان نیز به زمین مخابره خواهد کرد.

این وسیله سوار بر موشک «آریان ۵» از پایگاه فضایی اروپا در گویان فرانسه، مستعمره‌ای در شمال آمریکای جنوبی، به فضا ارسال شد. مدت زمان سفر این تلسکوپ ۲۶ دقیقه است. احتمالا حدود یک ماه طول خواهد کشید تا جیمز وب به مقصد نهایی خود برسد.

محل استقرار این تلسکوپ فضایی

تلسکوپ جیمز وب در فاصله حدود ۱ میلیون و ۶۱۰ هزار کیلومتری مستقر می‌شود. تصاویر دوربین‌های متصل به تلسکوپ جدایی این وسیله را از موشک نشان می‌دهند. طبق گزارش‌ها تلسکوپ فضایی جیمز وب هم اکنون در حال حرکت به سمت مسیر مشخص شده است. تاکنون هیچ موردی از اختلال در حرکت این تلسکوپ گزارش نشده است. پس از رسیدن به مقصد نهایی و باز شدن تجهیزات، جیمز وب ماموریت فضایی و اصلی خود را شروع می‌کند. ۳۰ سال پیش نهاد‌های حوزه فضا و نجوم از جمله سازمان فضایی آمریکا و اروپا تولید این تلسکوپ را آغاز کردند.

ماموریت فضایی

سازه‌ای که می‌تواند تحول بزرگی در حوزه هوا و فضا ایجاد کند. طبق اعلام سخنگوی ناسا این ماموریت نیم قرن پس از ماموریت آپولو ۸ انجام شد. در آن زمان فضانوردان روز کریسمس را از ماه تبریک گفتند. مسئولین ناسا تصمیم گرفتند برای گرامیداشت نام یکی از بنیانگذاران ماموریت‌های آپولوی ماه، جیمز وب را به عنوان اسم این تلسکوپ انتخاب کنند. این تلسکوپ ۶۲۰۰ کیلوگرم وزن و آینه‌های ۶.۵ متری دارد. گمان می‌رود که جیمز وب ۱۰ سالی را در فضا بگذراند.

پیشنهاد مطالعه: برای مطالعه بیشتر مطالب دانستنی مطلب قوانین عجیبی که باورتان نمی‌شود واقعی باشند  را بخوانید.

گروهی از ستاره شناسان روشی ابداع کرده‌اند که به کمک آن می‌توان ماده تاریک را حتی با تلسکوپ‌های قدیمی دید.

ستاره شناسان دانشگاه فناوری سوینبرن استرالیا (Swinburne University of Technology) می‌گویند در این روش به جای تمرکز بر ذرات ماده تاریک، به اثرات گرانشی آن توجه می‌شود. «Pol Gurri» می‌گوید: «مثل این است که میزان باد را از روی حرکت‌های پرچم تشخیص دهید؛ باد را نمی‌توانید ببینید ولی حرکت پرچم به شما می‌گوید که قدرت وزش باد چقدر است.» در ادامه این مطلب از مجله دلتا درباره این روش مشاهده ماده تاریک با کمک همگرایی گرانشی بخوانید.

در این تحقیق از تکنیکی به نام «همگرایی گرانشی ضعیف» (Weak Gravitational Lensing) استفاده شده که محققان بوسیله آن کهکشان‌های دور را رصد کرده و سپس منتظر عبور یک کهکشان دیگر از بین آن و زمین می‌مانند. در صورت وقوع این پدیده، امواج نور ساطع شده از کهکشان هدف به خاطر نیروی گرانش کهکشان مابین دچار خمیدگی می‌شوند. یکی از محققان دخیل در این تحقیق می‌گوید: «ماده تاریک به صورت جزئی تصویر جسمی که پشتش قرار دارد را تاب می‌دهد. این اثر تا حدی شبیه خواندن روزنامه از کف گیلاس است.»

از این تکنیک در گذشته نیز برای مشاده ماده تاریک استفاده شده، اما معمولاً برای استفاده از آن به تلسکوپ‌های بسیار دقیق با توانایی محاسبه شکل کهکشان‌های دور نیاز است. اما محققان حالا به جای تمرکز بر شکل کهکشان‌ها، بر چگونگی چرخش آن‌ها تمرکز کردند. «Gurri» در این رابطه می‌گوید: «چون از حرکت احتمالی ستاره‌ها و گازها در داخل کهکشان‌ها اطلاع داریم، می‌توانیم به طور تقریبی شمایل یک کهکشان را تخمین بزنیم. با اندازه گیری میزان کج شدگی تصاویر کهکشان، می‌توانیم از میزان ماده تاریک آگاه شویم.»

محققان می‌گویند به کمک این تکنیک می‌توان بوسیله تلسکوپ‌های قدیمی مثل تلسکوپ دانشگاه ملی استرالیا که قطر آینه آن ۲.۳ متر است نیز برای مشاهده ماده تاریک با دقت بالا استفاده کرد.

بیشتر بخوانید: دانشمندان جو و چرخه‌ی آب‌وهوایی جدیدی را در سیاره‌ی فراخورشیدی K2-141b شناسایی کرده‌اند که بسیار شدید و عجیب به‌نظر می‌رسد. برای مطالعه بیشتر مطلب «بارش سنگ از آسمان سیاره فراخورشیدی» را بخوانید.

با مجله دانستنی دلتا همراه باشید